تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو(37)

تورکیه جمهوریتی‌نین مرزلری‌نین بیر حیسه‌سینی ترور تشکیلاتلاریندان‌ تمیزلمک اوچون باشلاتدیغی فرات عملیاتی‌نین اوستون‌دن بیر ایل کئچدی

تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو(37)

تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو(37)

تورکیه جمهوریتی‌نین مرزلری‌نین بیر حیسه‌سینی ترور تشکیلاتلاریندان‌ تمیزلمک اوچون باشلاتدیغی فرات عملیاتی‌نین اوستون‌دن بیر ایل کئچدی. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا فرات قالخانی عملیاتینی و بؤلگه‌سل‌دکی آکتوال وضعیتی تحلیل ائدجگیک.

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلوموآراشدیرماچی‌سی دوکتور جمیل ایپک‌ین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائدیریک.

------

تورکیه‌نین جنوب مرزلری‌نین بیر حیسه‌سینی ترور تشکیلات‌لاری داعش و پ.ک.ک-دان تمیزلمک اوچون 24 آوقوست 2016دا باشلادیغی فرات عملیاتی (فرات عملیاتی) هم داعشه آغیر بیر ضربه ووردو، هم ده پ.ک.ک-نین ترور دهلیزیله آغدنیزینه چیخماق خیالینا مانع اولدو. تخمینن یئددی آی مدتین عملیات، 29 مارس 2017ده میللی امنیت قورومو کئچیریلن بیر بیاناتلا سونا چاتدی. تورکیه‌نین یاخین گون‌لرده بؤلگه‌ده بئله بیر عملیات داها باشلایاجاغی، بو واریانتین ماسادا اولدوغو توپلومدا تئز-تئز دیله گتیریلیر.

تورک سیلاح‌لی گوجلری (آسک) و آزاد سوریه اوردوسو (اؤسو) طرفین‌دن حیاتا کئچیریلن فرات عملیاتی؛ 24 آوقوست 2016دا تورک سیلاح‌لی گوجلری تانک بیرلیک‌لری‌نین تورکمن بؤلگه‌سی جرابلوسا گیریشی ایله باشلادی. فرات عملیاتینین ایکی ایستراتژیک هدفی واردی. بیرینجی‌سی، داعشی تورکیه مرزین‌دن اوزاق‌لاش‌دیرا‌راق بو ترور تشکیلاتینا بؤیوک ضربه وورماق‌دیر. ایکینجی‌سی ایسه پ.ک.ک-نین سوریه‌نین شمالیندا نظارت ائتدیگی اراضی‌لری بیرلشدیریلمه‌سینی انگللمک. عملیات بو ایکی ایستراتژی هدف کونتکستینده اوغورا چاتیب. فرات عملیاتی بئله‌جه، ترور تشکیلاتی داعشه قارشی حیاتا کئچیردیگی عملی عملیاتین یاناشی دیگر بیر ترور تشکیلاتی اولان پ.ک.ک-نین ایشغال ائتدیگی ساحه‌لری بیرلش‌دیرمک مقصدینی ده مانع اولدو.

فرات عملیاتی ایله حلب‌ین شمالیندا اعزاز، الباب، جرابلوس اوچبوجاغیندا تخمینن 2300 کیلومتر مربع ساحه ترور تشکیلاتلاریندان‌ تمیزلنیلیب. تخمینن دؤرد ایلدیر ساواشا و داعش تضییقی آلتیندا دینج حیات نورمالا قاییدیب. فرات عملیاتینون دیگر بیر هدفی ده بؤلگه‌ده اعتبارلی بیر بؤلگه یاراتماق ایدی. بو بؤلگه رژیم‌دن قاچان موخالیف‌لره و اؤلکه‌لرینه قاییتماق ایسته‌ین وطنداش‌لارا سیغینا‌جاق اولا‌جاقدی. بو سبب‌دن فرات عملیاتینین نیظامی اؤلچوسو هله‌لیک بیتسه ده سیاسی و اینسانی اؤلچو داوام ائدیر. اؤتن مدت عرضینده جرابلوس، چوبانبئی، الباب و آعزازده سیویل پروژه‌لر کئچیریلیب. بؤلگه‌ده آپاردیغیمیز آراشدیرما‌لاردا ده چوخ جیدی ایرلیلییش‌لر موشاهیده ائتمیشیک. آنجاق، دیگر بؤلگه‌لردن گلن‌لرین ده آرتماسی ایله بیرلیکده بؤلگه‌ده دموقرافیک بیر قاریشیق‌لیق یاشانیر. اوره‌تیم ایمکان‌لاری‌نین محدود اولدوغو، ایقتیصادی فعالیت‌لرین داوام‌لی دسته‌یه احتیاجی اولدوغو بیر شرایطده گونده‌لیک حیاتین چوخ سرعتله یاخشیلاشماسی آسان دئییل. بؤلگه‌نین زامانا احتیاجی وار. بؤلگه، تورکیه‌نین دستگی سایه‌سینده گوجلو قوروماغا صاحب، اعتبارلی بیر ساحه‌یه چئوریلدی. لاکین، بؤلگه‌ده حیاتین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون ایللرله داوام ائده‌جک بیر ایقتیصادی و اجتماعی ترانسفورماسیون لازیم‌دیر.

بؤلگه‌ده تورکیه‌نین فعال دستگی و یاتیریم ایله اجتماعی هارمونیا یاراندی. بو وضعیت بوتون بؤلگه اؤلکه‌لری اوچون مودئل اولما‌لی‌دیر. بیر بؤلگه‌ده چاتیشما باشا چاتدیق‌دان سونرا او بؤلگه اینسانسیزلاشدیرماق، دموقرافیک آلت یاپیسینی زورلا و سیستماتیک اولا‌راق چئویرمک، یا دا بؤلگه خالقینی گؤچه مجبور ائتمک حلّ یولو دئییل. فرات عملیاتیدا ائدیلدیگی کیمی سیویل تدبیرلر یولو ایله یاشام یئنی‌دن اینشا ائدیله بیلر. بو باخیم‌دان آمریکانین دا، روسیانین دا فرات عملیاتیدان چیخاراجاغی چوخ درس وار. پ.ک.ک نظارتین‌دکی اراضی‌لرده زورلا کؤچورمه نومونه‌لری، فرات عملیاتی بؤلگه‌سینده باش وئرمه‌دی. عکسینه، فرات قالخانی بؤلگه‌سینه حاضیردا دیگر بؤلگه‌لردن کؤچ ائدیر.

نتیجه اولا‌راق تورکیه جمهوریتی، 24 آوقوست 2016 تاریخینده داعشله موباریزه‌سینده کریتیک مرحله اولان بیرباشا موداخیله مرحله‌سینه گیردی و فرات عملیاتینی حیاتا کئچیریب. اولوسلار آراسی حقوق باخیمین‌دان تورکیه، بیرلشمیش میللت‌لر آندلاشما-سینین 51-جی ماده‌سینه اساس‌لانا‌راق اؤز تورپاق‌لارینا قارشی سالدیری‌لاردا اولان ترور تشکیلاتی داعش فاکتورلارینا قارشی مداخیله ائتدی. بئله‌لیکله، فرات عملیاتی اولوسلار آراسی حقوق باخیمین‌دان دا قانونی بیر حمله‌دیر. فرات عملیاتی، تورکیه‌نین داشیندیریجی‌لیق-اینی آرتیریب. اورتایا دا گؤزل بیر مودئل چیخاردی. احتیاج دویدوق‌لاری نیظامی و ایستراتژی دستگین وئریلمه‌سی وضعیتینده اؤسو و تورکمن‌لرین ده داعشه قارشی تأثیرلی بیر اورتاق اولابیله جگی، بئله‌لیکله ده ترور تشکیلاتین‌دان تمیزلنن اراضی‌لرده دموقرافیک قورولوشونون قوروناجاغی و بیر ترور تشکیلاتی دیگر بیر ترور تشکیلاتی واسطه‌سیله موباریزه ائتمگین بیر ضرورت اولمادیغی گؤرولدو. بون‌دان باشقا، غرب دگرلری ایله اویغون، معاصیر بیر آکتور اولان تورکمن‌لره دستک وئری‌لرسه تورکمن‌لرین داعشی فیکری اولا‌راق دا مغلوب ائده‌بیله‌جگی فرق ائدیلدی.

فرات عملیاتی بیر نتیجه اولماق‌دان ضیاده تورکیه و موتتفیق‌لری‌نین ترورلا موباریزه‌سی‌نین ایلک آددیمی اولا‌راق گؤروله بیلر. بو سبب‌دن فرات عملیاتینین موختلیف آد و واسطه‌لرله داوام ائتمه‌سی سورپریز اولماز. تورکیه اوچون داعشین مرزدن تمیزلنمه‌سی سونراکی دؤورده هم مرز، هم ده ایچ امنیته ان بؤیوک تهدید سوریه‌دکی پ.ک.ک قورماسین‌دان گلیر. بو باخیم‌دان فرات عملیاتینین داوام ائده‌جک مرحله‌لری شوبهه‌سیز کی، پ.ک.ک/پ.ی.د/ی.پ.گ-‌نی هدف آلا‌جاق. بو باخیم‌دان آمریکا رهبرلیگی‌نین رقه عملیاتیندا طرفداش‌لیق یاراتدیغی پ.ک.ک سیلاحلانما قراری آلماسی و شمالدا تورکیه ایله پ.ک.ک-نین توققوشماسینی انگللمه‌یه چالیشماسی، تورکیه‌نین آمریکا ایله موناسیبت‌لرین‌دکی ان بؤیوک پروبلم‌لردن بیری اولماغا داوام ائده‌جک کیمی گؤرونور.

سیقنال:

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلوموآراشدیرماچی‌سی دوکتور جمیل ایپک‌ین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائتدیک.



ایلگیلی‌لی خبرلر