تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو (19)

سوریه‌ده اینسان‌لیق درامی آلتی ایلدیر داوام ائدیر. بو گونه قدر یاریم میلیون‌دان چوخ اینسان اؤلدو. حیاتینی ایتیرن‌لرین بؤیوک اکثریتینی (اسد رژیمی‌نین سالدیریلاری نتیجه‌سینده) وطنداش‌لار میدانا گتیردی

تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو (19)

تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو (19)

 

سوریه بحرانی‌نین حلّی اوچون حیاتا کئچیریلن آستانا دانیشیق‌لاری‌نین دؤردونجوسو ائدیلدی. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا آستانا-4 دانیشیق‌لارینی و سوریه بحرانینی تأثیرلرینی آنالیز ائدجگیک.

آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپک‌ین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائدیریک ...

--------

سوریه‌ده اینسان‌لیق درامی آلتی ایلدیر داوام ائدیر. بو گونه قدر یاریم میلیون‌دان چوخ اینسان اؤلدو. حیاتینی ایتیرن‌لرین بؤیوک اکثریتینی (اسد رژیمی‌نین سالدیریلاری نتیجه‌سینده) وطنداش‌لار میدانا گتیردی. سوریه‌دکی وطنداش ساواشی بیتیرمک هدفیله تورکیه، روسیا و ایرانین جهدلری ایله آستانا دانیشیق‌لاری داوام ائدیر.

سون دؤورده، ترامپ-پوتین تلفون گؤروشمه‌سی، اردوغان-پوتین گؤروشو و آستانا-4 کونفرانسی، دونیادا گؤزلری یئنی‌دن سوریه کریزینه چئویردی. 2016-جی ایلین سونوندا آستانا سوره‌جینین باشلاماسین‌دان بو یانا تمل هدف، سوریه‌دکی پروبلمین قالیجی اولا‌راق حل ائدیلمه‌سی اوچون سیاسی پروسه باشلادابیلمکدی. بونون ایلک مرحله‌سی ایسه چاتیشما‌لارین دوردورولماسییدی. بئش آی عرضینده چاتیشما‌لارین دایاندیریلماسی مقصدی ایله آچیق و بللی بیر مکانیزم قورماق اوچون تلاش گؤستریلدی. سوریه‌ده ایچ ساواشی بیتیرمک مقصد قویان ژنو دانیشیق‌لارینی تاماملاییجی اولا‌راق باشلادیلان آستانا دانیشیق‌لاریندا بو آنا قدر کانکرت بیر باشاری الده ائدیله بیلمه‌دی. بو دفعه آچیق بیر باشاری الده ائده بیلمک اوچون آستانا دانیشیق‌لاری‌نین دؤردونجوسو بیر نئچه گون اوّل قازاقیستانین باشکندی آستانادا ائدیلدی.

آستانا-4 سونراسیندا تورکیه، روسیا و ایران قارانتور اؤلکه‌لر اولا‌راق بیر راضیلاشما ایمضالادی. بونا گؤره ایدلیب ایلی و قونشو ایللرین معین بؤلگه‌لرینده (لازقیه، حلب و حما اوستانلاری)، حمص ایلی‌نین معین بؤلگه‌لرینده، شرق گوتا بؤلگه‌سینده و جنوبی سوریه‌نین معین حیسه‌لرینده (درعا و کونیترا اوستانلاری) چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لری یارادیلا‌جاق. چاتیشماسیزلیک و امنیت  منطقه‌‌لری‌نین یارادیلماسی موقتی بیر تطبیق. مدتی ایلک اعتاپدا آلتی آی اولا‌جاق. قارانتور اؤلکه‌لرین یئکدیل‌لیکله بو مدت اوزادیلابیله‌جک.

راضیلاشمایا گؤره چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لری ایچری‌سینده؛ توققوشان طرف‌لر (اسد رژیمی و آستانایا قاتیلمیش / قاتیلا‌جاق مولاییم مخالیف قروپ‌لار نظرده توتولور) آراسیندا هاوا عنصورلاری داخیل هر جور سیلاح ایستیفاده‌سی دایان‌دیریلا‌جاق. عاجیل، اعتبارلی و فاصیله‌سیز اینسانی کؤمک آخیشی تامین ائدیله‌جک. باشدا ایچمه‌لی سو و الکتیرک پایلاماسی اولماقلا، اساس آلت یاپی خیدمت‌لری‌نین تکرار تامین ائدیلمه‌سینه ایستیقامت‌لی آددیم‌لار آتیلا‌جاق. وطنداش‌لارا طیبی یاردیم چاتدیریلماسی و تمل احتیاج‌لارین قارشیلانماسی شرط‌لری تاسیس ائدیله‌جک. اؤلکه ایچی و اؤلکه خاریجی کؤچ ائدن‌لرین گئری دؤنمه‌لری اوچون اویغون شرط‌لر یارادیلا‌جاق. چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لرینده سیلاح‌سیز وطنداش‌لارین پروبلم‌سیز دؤورانی و اینسانی یاردیم‌لارین تسلیماتینی تامین ائتمک و اقتصادی فعالیت‌لری آسان‌لاش‌دیرماق مقصدیله نظارت نقطه‌لری یارادیلا‌جاق. آتشکس تشکیل شرط‌لرینه رعایت اولونماسینی تامین ائتمک مقصدی ایله موشاهیده نقطه‌لری قورولا‌جاق. نظارت و موشاهیده نقطه‌لری‌نین ایشلییشی و امنیت منطقه‌لری‌نین رهبرلیگی قارانتور اؤلکه‌لرین راضی‌لیغی ایله قارانتور اؤلکه‌لرین بیرلیک‌لری طرفین‌دن تامین ائدیله‌جک. طلب اولماسی حالیندا و قارانتور راضی‌لیغی وضعیتینده اوچونجو طرف‌لر ده گؤرئولندیریله‌بیله‌جک.

یئنه راضیلیغا گؤره، علیهدار طرف‌لر آراسیندا رئال‌لاشا حادثه‌لرین و نیظامی چاتیشما‌لارین قارشی‌سی‌نین آلینماسی مقصدی ایله چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لری مرزلری بویونجا امنیت بؤلگه‌لری یارادیلا‌جاق. قارانتور علیهدار طرف‌لرین آتشکس قایدا‌لارینا عمل ائتمه‌لرینی تامین ائتمک اوچون لازیمی بوتون تدبیرلری آلا‌جاق‌لار. قارانتور راضیلاشمانین ایمضالانماسین‌دان ایکی هفته ایچری‌سینده آیرینتیلاری تعیین ائتمک اوچون بیر اورتاق ایش قروپو قورا‌جاق‌لار. ( آیرینتیلاری اهمیت‌لی؛ چونکی پراکتیک‌ده بو بؤلگه‌لرده چاتیشماسیزلیک نئجه تامین ائدیله‌جک و چاتیشما‌لار سونا چاتدیق‌دان سونرا ثابت‌لیک نئجه قورونا‌جاق باره‌سینده بیر مکانیزم تام اولا‌راق تعیین اولونموش دئییل.) بو اورتاق ایش قروپو، آستانادا توپ‌لانا‌جاق سوریه اوزرینه بین الخالق ییغینجاق‌لارا فعالیت‌لری حاقیندا راپور تقدیم ائده‌جک. هدفه چاتیلدیغیندا چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لری‌نین نماینده‌لری واسطه‌سیله سیاسی بیر قارشی‌لیق‌لی راضیلاشمایا گلمه‌یه هدف‌لنیر. بو سبب‌دن بو پلان سوریه‌دکی پروبلمین حلّی دئییل. آنجاق باشاریلی اولسا حل گئدن اهمیت‌لی بیر یول اولا‌جاق.

اردوغان-پوتین گؤروشون‌دن سونرا آستانا دانیشیق‌لاریندا یئنی بیر دؤوره کئچیلدی. آستانا دانیشیق‌لاری آرتیق یئنی بیر آنلاییش اطرافیندا گئدیر: چاتیشماسیزلیک بؤلگه‌لری. تورکیه اوچون بو آنلاییش "اعتبارلی بؤلگه‌لر" تکلیفینه گئدن بیر آددیم. و بو بؤلگه‌لر باشاریلی بیر شکیلده حیاتا کئچیریلسه سوریه‌ده بحرانین حل ائدیلمه‌سی اوچون چوخ اهمیت‌لی بیر آددیم آتیلمیش اولا‌جاق. راضیلاشمانین باشاریلی اولماسی اوچون قارانتور اوزرینده تأثیر صاحبی اولدوغو قروپ‌لاری نظارت آلتیندا توتوب، پلانا اویغون ایستیقامتلندیرمه‌سی لازیم‌دیر. خصوصیله روسیانین وطنداش‌لارا ایستیقامت‌لی هاوا سالدیریلارینی دایاندیرماسی و اسد رژیمی ایله ایرانین پارامیلیتر میلیتانلاریندان آتشکسه رعایت ائتمه‌یه راضی ائتمه‌سی لازیم‌لی.

سوریه‌ده حل اوچون کیلید نقطه‌ده تورکیه وار. شکیلین تام اولا‌راق اورتایا چیخماسی اوچون 16-17 می‌دکی ترامپ- اردوغان گؤروشمه‌سینی و نتیجه‌لرینی گؤزلمه‌میز لازیم اولا‌جاق.

-----

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپک‌ین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائتدیک ...



ایلگیلی‌لی خبرلر