Kördlärneñ İslamdağı urını

Global’ perspektiva 14

Kördlärneñ İslamdağı urını

Global' perspektiva 14

Professor doktor Qudrät BÜLBÜL yazması

 

Avraam Linkol’n “Härkemne qayçaq, qayberäwlärne härwaqıt, ämma härkemne härwaqıt aldıy almıysıñ” dip äytä. Sizemläw belän barı tik ber cirgä qadär genä barıp citä alasız. Ämma bilgele bulu, açıqlanu-çınbarlıq yazmışı.

Könbatış mediası “PKK/PYD” terror oyışmasın äyterseñlä “xörriyät suğışçıları” bularaq çağıldıra. Alarğa kürä bu oyışma böten kördlärne wäkillek itä. Bu oyışmağa qarşı köräş kördlärgä qarşı ,yaqlaw da kördlärgä yaqlaw kebek kürsätelä. Törkiyäneñ Afrin xäräkäte dä kördlärgä qarşı xäräkät kebek yaqtırtıla. Monı qızğanıç qayçaq “Äl Cäzirä” kebek kanallar da qullana.

 

Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul’tetı dekanı professor doktor Kudrät Bülbülneñ älege mäs’älä belän bäyle añlatmasın täq’dim itäbez.

 

Kördlärgä êtnik çistartu başqaruçı körd terror oyışmaları

”PKK” iñ küp naçarlıqnı kördlärgä êşli. Törkiyä “PKK” terror oyışmasınnan yuğaltqan 40 meñnän kübräk keşeneñ kübese kördlär. “PKK” marksizm/leninizm ideologiyäsen terror ısulın üz itmägän kördlärgä qarşı êtnik çistartuda qullanuğa kereşä. Bu säbäple Törkiyäneñ könçığış häm könyaq-könçığışınnan millionnarça keşe Törkiyäneñ könbatışına,ayıruça İstanbulğa küçenä. Bu küçenülär belän İstanbul Törkiyädä çığışı belän kördlär iñ küp yäşäwçe şähärgä äwerelä. “PKK” terrorınnan qaçqan keşelärneñ Ğıyraq häm Süriyädäge körd töbäklärenä tügel dä,töreklär tağın da kübräk yäşägän Törkiyäneñ êçke töbäklärenä küçenüläre şaqtıy mäğ’näle.  

Bügenge köndä moña oxşaş çistartunı “PKK”nıñ törkeme bulğan ”PYD” terror oyışması Süriyädä başqara. Amerika Quşma Ştatları yaqlawı belän Törkiyä çik buyında Urta diñgezgä qadär terror koridorı buldırırğa telägän “PYD” ütkännärdä “PKK” êşlägän kebek berence çiratta kördlär bulu belän bergä üzenä yaqlaw kürsätmägän ğaräplärne ,törekmännärne yäşägän cirlärennän çitkä sörä. Bu säbäple yöz meñnärçä körd Törkiyägä sıyına. “DEAŞ”tan qaçuçılar belän bergä bügenge köndä millionnarça süriyäle Törkiyädä yäşi.

Kördlär arasında bu terror oyışmalarına yaqlaw kürsätüçelär dä yuq tügel älbättä. Fäqät’ bu yaqlawdan yulğa çıqqanda “PKK”nı kördlärneñ wäkile itep kürü Gitlernı böten almannarnıñ , Mussolininı da böten italyan’narnıñ wäkile itep kürügä tigez.

 

Könbatış mediasında bik yış birelgän ”Nigä kördlärneñ dä millät däwläte bulmasın?”sorawına körd yäşläre bilgele ber däräcädä cawap taba. Ämma bu sorawnı sorawçılar tübändäge sorawlarnı birmi: Nigä 50 stattan/däwlättän torğan Amerikadağı törle rasalarnıñ ayırım däwläte yuq? Yaqın Könçığıştağı böten separatist xäräkätlärne yaqlağan könbatışlı illär nigä Kataloniyanıñ bäysezlek xäräkäten yaqlamıy? Kiresenä Germaniya berninidi terror ğamäle başqarmağan kileş Kataloniya bäysezlek liderı Karles Puçdemonnı nigä saq astına ala?

Nigezdä bu mäs’älä här millätneñ ber däwläte buluı tügel, bülgäläw-idarä itü säyäsäte.

Mäs’älä här millätneñ ,xätta här bilek,ämirlek, şähärneñ ber däwläte buluı mäs’äläse ikän bu wäzğiyät’ne bezneñ geografik kiñlegebez êlegräk tä sınap qarağan. Tärele säfärlär waqıtında Yaqın Könçığışta küp sanda bilek, ämirlek, şähär däwlätläre bar ide. Anadolu da törek bäyläre arasında büleşelgän. Töreklär, kördlär, ğaräplär üz aralarında küp öleşlärgä bülende. Näticädä närsä buldı soñ? Bu bülgälänü êçendä basıp alınmağan ber genä İslam cirlege dä qalmadı diyärlek. Nindi säbäptän genä bulmasın bülgäläw ber tapqır başlana ikän ,monıñ qayda tuqtawı bülgäläwçelärneñ iradäsenä bäyle.

Yöz yıl êlek küpçelege  yaqlamawğa qaramastan yänä Könbatış täêsire belän ğaräplärneñ ber öleşe moña oxşaş yulğa kerde. Xäzer 23 Ğaräp däwläte bar. Ğıyraq, Süriyä häm qayber Farsı qultığı monarxiyalarınıñ tağın da kübräk bülgälänüe plannarı söyläşelä. Mondıy xäldä Yaqın Könçığış xalıqları iñ köçsez, iñ küp yoğıntığa birelgän däwer aşa uza.  

Bu waqıyğalar bik açıq räweştä küzgä taşlanğanda ,härkem kürep torğanda kördlärne dä kertep Yaqın Könçığış xalıqları bülgälänü turında  tügel, berläşü, urtaqlaşu xaqında söyläşsen ide.

 

Dönyawi kördlär yaxşı kördlärme?

Könbatış mediasında “PKK” terror oyışmasınıñ dönyawi terror oyışması buluı maqtala, qızıqsınu kürä. İslam häm terror bergä bäyläp kürsätelgändä, dönyawi häm dönyawilaştırılğan kördlär çığu,qotulu yulı kebek kürenä. Sekulyarizm çara kebek täq’dim itelä.

 

Bu wäzğiyät’ tä uylap çığaru operaśiyäsennän başqa bernärsä dä tügel. Çönki keşelek dönyasınıñ kürelmägän ülemnär, zolımnar yäşängän iñ zur ike fäläkäte Berençe häm İkençe bötendönya suğışları isä ikese dä kübesençä dönyawi illär yäisä dönyawi ideologiyälär arasındağı suğıştır. Nigezdä dönyawi yäisä tügel,imperializmnıñ ideologiyäse bulmas. Êkspluataśiya êkspulataśiyäder. Bu säbäple Könbatış illäreneñ “PKK”ga yaqlawı bu terror oyışması dönyawi bulğanı öçen tügel, üzläre qullana alğan öçen. Şulay uq cämğiyäwi, mädäni ,dini qıymmatlärdän ,üz cämğiyätennän çitläşkän dönyawi yäisä dönyawi bulmağan oyışma yäisä däwlät tağın da kübräk imperiyäçel illärgä tayanırğa mäcbür.

 

Asılın üzgärtep ,bozıp kürsätü nigä başqarıla?

 “Tarix ğıybrät almasañ qabatlana” dilär. Bügenge kön irtägeneñ ,kiçä isä bügenneñ közgeseder.

Tarixqa küz salğanda Yaqın Könçığışnıñ 3 töp xalqı bulğan kördlär, ğaräplär häm töreklär berläşä alğan qadär däräcädä tınıçlıqqa ireşkännär ,global’ aktyer bula alğan. Bülgälänä alğan qadär külämdä küz yäşe,ülem häm zolım belän oçraşqannar , global’ naçarlıq, äşäkelek üzäkläreneñ uyınçığına äwerelgän. Ğaräp, körd, törek bergälege tarixta töbägebezgä yünälgän tärele säfärlären tuqtata aldı. Bu bergälek belän basıp alınğan Qudüs/Yerusalim körd komandir Sälahaddin Äyyübi belän qotqarıla ,regional’ totrıqlılıq täêmin itelä.

Xäzer Könbatıştağı qayber üzäklär härwaqıt êşlägännären tağın ber tapqır sınap qarıy. Ğasırlar buyı bergä yäşägän Yaqın Könçığışnıñ 3 töp xalqınnan bersen üzenä tartırğa tırışa. Bu maqsat belän kördlär imperiyäçel höcümnärneñ cirle knyaz’legenä äwerelderelergä tırışıla. Tärele säfärlär waqıtında bu rol’ne töbäktäge xristiannar häm ärmännärneñ ber öleşe üz östenä alğan ide. Xäzer isä İzrail’ töbäkne totrıqsızlaştıru öçen moña oxşaş rol’ başqara.

Ämma täwge tapqır ber möselman cämğiyät’ zamança imperiyäçel höcümnärneñ ,qayber illärdäge neo-tärele ağımnarnıñ cirle keçkenä citäkçesenä,êş başqaruçığa äwerelderelergä tırışıla. Bu maqsat belän kördlärneñ marksist/leninçıl oyışma artınnan iyärüe telänä. Monıñ öçen “DEAŞ” qa qarşı suğışuları alğı planğa çığarılıp ğorurların sıypap qararğa tırışalar. Ämma töp maqsat – möselman mäxälläsendä äkäm-tökäm satuçı cämğiyät’ buldıru.

Çınbarlıqnı bozıp ,üzgärtep kürsätügä qaramastan kördlärneñ küpçelege bu uyınnı añlıy. Törek, körd, ğaräp, töbäk keşeseneñ meñ yıllıq añ –töşençäse yänä ciñäçäk,bu töbäk balaları imperiyäçel,neo-tärele höcümnär öçen êş başqaruçı bulmayaçaq.

  

 

 

Professor doktor Qudrät BÜLBÜL - Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul'tetı dekanı.

 

 



Bäyläneşle xäbärlär