Төркиядә сәлaмәтлeк һәм туризм 47

Һaтaй шәһәрe xaкындa Өзләм Ялчын язмaсы

Төркиядә сәлaмәтлeк һәм туризм 47

Бüгeнгe язмaбӘ±здa тaриxи Йeфäк юлӘ±нӘ±Åˆ мöһим сäвдä üзäклäрeннäн бeрсe булӘŸaн, тöрлe мäдäнийäтлäр һäм диннäр бeргä йäşäгäн şäһäр ҺaтaйнӘ± гизäрбeз.

AнaдoлунӘ±Åˆ иň eлeккe тoрaк пунктлaрӘ±ннaн бeрсe булӘŸaн Һaтaйдa кeÅŸeлäр б.e. кaдäр 1 мeňeнçe йӘ±ллaрдa ук йäşи бaÅŸлaӘŸaн. МäӘŸлüмaтлaр тöбäкнeň уртa пaлeoлитик, нeoлитик, кaлкoлит çoрлaрӘ±ндa һäм брoнзa çoрӘ±ндa киň тaрaлӘŸaн йäşäв урӘ±нӘ± булaрaк куллaнӘ±луӘ±н кüрсäтä. Xeттлaр, МисӘ±рлӘ±лaр, Aсурлaр, ПирслӘ±лaр тöрлe çoрлaрдa xöкeм сöрä мoндa. Şäһäр б.e. кaдäр 64нçe йӘ±лдa Рим Ә°мпeрaтoрлӘ±ӘŸӘ±нa куÅŸӘ±лa һäм импeрaтoрлӘ±кнӘ±Åˆ Җüрийä вилaйäтeнeň бaÅŸкaлaсӘ± булa. Визaнтиялeлäр, Äмäвилäр, Aббaсилäр һäм Мäмлуклaр дa тöрлe çoрлaрдa Һaтaйдa xaкимийäтe булӘŸaн тсивилизaтсиялäрдeр. ҺaтaйнӘ±Åˆ кüп сaндaӘŸӘ± мäдäнийäтнe йäşäтüe бüгeнгe кöндä дä кüрeлä. 3 тöрлe дингä Ә±ÅŸaнуçӘ±, тöрлe eтник тaмӘ±рлaрдaн çӘ±ккaн кeÅŸeлäр üткäннäрдä булӘŸaнӘ± кeбeк бüгeнгe кöндä дä бeрдäмлeктä йäşи.

Тöрлe дин һäм мäдäнийäт кисeÅŸкäн şäһäрдeр – Һaтaй. Бeр тaрaфтa AнaдoлунӘ±Åˆ бeрeнçe мäçeтe Xäбиб-и Нäҗҗaр, икeнçe яктa Әžaйсä пäйӘŸaмбäргä Ә±ÅŸaнуçӘ±лaр xристиян дип aтaлӘŸaн һäм xрситияннaрнӘ±Åˆ бeрeнçe çиркäвe – Җт. Пиeррe. Һäр икeсe дä Һaтaйдa йäнäşä урнaÅŸкaн дийäрлeк. Xристиян дöнясӘ± öçeн Кöдüс-Йeрусaлим һäм Рим кeбeк изгe урӘ±ннӘ±Åˆ булуӘ± aркaсӘ±ндa ПaпaлӘ±к тaрaфӘ±ннaн xaҗ урӘ±нӘ± булaрaк кaбул итeлгäн ÅŸaһäрдä 3 oлӘ± дин eзлäрeн һäр пoçмaктa кüрeп булa. ҖaмaндaӘŸ илçäсeндäгe 8-1 йӘ±ллӘ±к булуӘ± çaмaлaнӘŸaн һäм сaклау aстӘ±нa aлӘ±нӘŸaн oлӘ± çӘ±нaр aӘŸaçӘ± дa şäһäрнeň бизäгeнä äйлäнгäн. ҺaтaйӘŸa килüçeлäр aнӘ±Åˆ янӘ±нa урaмӘ±йça китми. Çöнки бу aӘŸaçнӘ±Åˆ Мусa пäйӘŸaмбäрнeň тaяӘŸӘ± “Aб-Ә± Һaят” йäрдäмeндä тaмӘ±р сaлӘ±п, üсeп китüeнä Ә±ÅŸaнӘ±лa.

Eлeккe çoрлaрдa дöнянӘ±Åˆ икeнçe зур şäһäрe һäм “КöнçӘ±ӘŸӘ±ÅŸнӘ±Åˆ пaтÅŸaбикäсe” дäрäҗäсeн aлӘŸaнӘ± öçeн ÅŸaктӘ±й кeÅŸe ҺaтaйӘŸa сäфäр ясӘ±й. Aрaдaн узӘŸaн мeňнäрçä йӘ±лӘŸa кaрaмaстaн вaзӘŸийäт бüгeн дä üзгäрмäдe. Бüгeнгe кöндä тaриxи äсäрлäрe, мäдäнийäтe һäм 3 oлӘ± дин eлeмeнтлaрӘ±н üз eçeнä aлӘŸaнӘ± öçeн Һaтaй җирлe һäм çит ил туристлaрӘ±нӘ±Åˆ иӘŸтибaрӘ±н җäлeп итä. Һaтaй aрxeoлoгия музeйӘ± туристлaрдaн зур кӘ±зӘ±ксӘ±ну кüрüçe урӘ±ннaрдaн бeрсe булӘ±п тoрa. Музeй мoзaикa кoллeктсиясeнeň бaйлӘ±ӘŸӘ± җäһaтeннäн дöнядa икeнçe, aкça кoллeктсиясe яӘŸӘ±ннaн исä öçeнçe урӘ±ндa. МoзaикaлaрнӘ±Åˆ һäм aкça кoллeктсиялäрe бeлäн бeр рäттäн музeйдa Һaтaй тöбäгeндä üткäрeлгäн кaзулaрдa тaбӘ±лӘŸaн тöрлe бизäнü äйбeрлäрe, һäйкäллäр, кaбeрлäр дä урӘ±н aлa.
ҺaтaйнӘ±Åˆ диннäр һäм мäдäнийäтлäр мoзaикaсӘ± булуӘ±н äйткäн идeк. Бу мoзaикa şäһäрнeň aÅŸ-сулaрӘ±нa дa çaӘŸӘ±лӘŸaн. ДöнядaӘŸӘ± aÅŸ-сулaр eçeндä тöрeк ризӘ±клaрӘ± aйӘ±рмaлӘ± урӘ±нӘŸa ийä булсa, Һaтaй aÅŸ-сулaрӘ±нӘ±Åˆ дa тöрeк ризӘ±клауӘ± eçeндä мaxсус урӘ±нӘ± бaр. Кäбaплaр, мäзaлäр һäм ÅŸулпaлӘ± aÅŸлaр тöп булсa дa, сӘ±рдaн ясaлӘŸaн тaтлӘ± ризӘ±ӘŸӘ± “кüнäфä”нeň Һaтaй aÅŸ-сулaрӘ±ндa урӘ±нӘ± бaм-бaÅŸкaдӘ±р.

Мäдäнийäтлäр һäм диннäр oçрaÅŸкaн, һäр яӘŸӘ±ннaн тöслe şäһäр булӘŸaн ҺaтaйнӘ±Åˆ икeнçe исeмe – AнтaкядӘ±р. Aнтaкя тeрмaл’ су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ± җäһaтeннäн дä бик бaйдӘ±р. Кумлу, РäйһaнлӘ± һäм Äрзин илçäлäрeндä җӘ±йӘ±лӘŸaн ÅŸифaлӘ± сулaр кüбрäк тöбäктäгe xaлӘ±ккa xeзмäт кüрсäтä.
Кумлу илçäсeндäгe “Һaмaмaт тeрмaл’ су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±â€ – тöбäкнeň иň зур һäм тaнӘ±лӘŸaн ÅŸифaлӘ± сулaрӘ± булӘ±п тoрa. Җир aстӘ±ннaн 38 дäрäҗäлeк җӘ±лӘ±лӘ±ктa aӘŸӘ±п çӘ±ӘŸуçӘ± су ÅŸaктӘ±й xaстaлӘ±ктa булӘ±ÅŸa. Җу çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±нӘ±Åˆ тöп üзeнçäлeгe – кüкeрт кüлäмeнeň юӘŸaрӘ± булуӘ±. Бу üзeнçäлeгe йäрдäмeндä Һaмaмaт тeрмaл’ сулaрӘ± рeвмaтизм бeлäн бeр рäттäн мускул, скeлeт һäм oртoпeдик xaстaлӘ±клaрнӘ±Åˆ рeaбилитaтсиясeндä фaйдaлӘ±. Aстмa, xaтӘ±н-кӘ±з xaстaлӘ±клaрӘ±, бил aвӘ±ртулaрӘ±ндa Һaмaмaт ÅŸифaлӘ± сулaрӘ±нӘ±Åˆ булӘ±ÅŸуӘ± бeлeнä. Җу çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±н eçeп oстeoпoрoзнӘ± дa дäвaлaп булуӘ± бeлдeрeлä.

 


Etiketlar:

Bäyläneşle xäbärlär