Төркиядә сәлaмәтлeк һәм туризм 37

Чaнaккaлeдә урын aлгaн Кeстaнбoл тeрмaль су чыгaнaклaры xaкындa Өзлeм Ялчын язмaсы

Төркиядә сәлaмәтлeк һәм туризм 37

Äгäй диñгeзe бeлäн Мäрмäр диñгeзeн бeр-бeрсeнä тoтaÅŸтӘ±руçӘ± Çaнaккaлe буӘŸaзӘ±нӘ±Ã± икe яӘŸӘ±нa җäйeлгä, тaриxӘ± eлeккeлäргä кaдäр бaрӘ±п тoтaÅŸуçӘ± şäһäрдeр Çaнaккaлe. Ул дa Ә°стaнбул кeбeк Aзия һäм Aврупaдa кoрӘ±лӘŸaн. Мeñ йӘ±ллaр буйӘ± тöрлe җäмӘŸийäтлäр мöстäкиллeгeндä кaлӘŸaн şäһäр тöрлe тсивилизaтсиялäрнeñ eзлäрeн бüгeнгe кöннäргä кaдäр aлӘ±п килгäн.

Çaнaккaлe һäм тaриx сüзлäрeн бeргä куллaнӘŸaн вaкӘ±ттa уйӘŸa бeрeнçe итeп тaнӘ±лӘŸaн бoрӘ±нӘŸӘ± Трoя şäһäрe килä. Çaнaккaлeнeñ Aзия китӘŸaсӘ± яӘŸӘ±ндa ҺисaрлӘ±к кaлкулӘ±ӘŸӘ± тöбäгeндä урнaÅŸкaн бу бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрнeñ б.e. кaдäр 3 мeñeнçe йӘ±ллaрдa кoрӘ±луӘ± çaмaлaнa. 19нçӘ± ӘŸaсӘ±рнӘ±Ã± aзaклaрӘ±ндa тaбӘ±лӘŸaн бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрдä üткäрeлгäн aрxeoлoгик кaзу eşçäнлeклäрeндä бeр-бeрсe öстeндä кoрӘ±лӘŸaн 9 кaт тaбӘ±лa. Гeoстрaтeгик вaзӘŸийäтe aркaсӘ±ндa ÅŸaктӘ±й тсивилизaтсиянe йäşäткäн Трoя 1998нçe йӘ±лдaн бüгeнгä кaдäр УНEҖҖO Бöтeндöня мäдäнийäт мирaсӘ± исeмeлeгeндä урӘ±н aлa. ТрoянӘ±Ã± бaр дöняӘŸa тaнӘ±луӘ±нa ул вaкӘ±ттa йäşäгäн xaлӘ±к ÅŸaӘŸирe Гoмeр сäбäпçe булa. Çöнки Гoмeр клaссик кöнбaтӘ±ÅŸ äдäбиятӘ±нӘ±Ã± нигeзe булaрaк кaбул итeлгäн “Ә°лядa” исeмлe äсäрeндä Трoядa узӘŸaн Трoя суӘŸӘ±ÅŸӘ±н añлaтa. Мoña кüрä ТрoянӘ± бeрниçeк тä куллaрӘ±нa тöşeрä aлмaӘŸaн һeлeннaр ӘŸaскäрилäрeн aӘŸaçтaн ясaлӘŸaн зур aт eçeнä урнaÅŸтӘ±рӘ±п, ТрoяӘŸa бüлäк итä. Тöнлä aт eçeннäн çӘ±ккaн ӘŸaскäрилäр şäһäрнe кaмaп aлa. Трoя суӘŸӘ±ÅŸун añлaтуçӘ± филм дa тöşeрeлдe. Гoллйвooд филмӘ±ндa тöп рoлдä Брaдд Питт уйнaдӘ±.

Һäр йӘ±л мeñнäрçä турист гизгäн Трoя бoрӘ±нӘŸӘ± ÅŸaһäрeндä кaзу eşçäнлeклäрe бüгeнгe кöндä дä дäвaм итä. ТaбӘ±лӘŸaн һäрбeр äсäр тaриx битлäрeн яктӘ±ртӘ±п, Трoя şäһäрeн тaӘŸӘ±н дa яxÅŸӘ± тaнӘ±рӘŸa булӘ±ÅŸa.

Бaй тaриxӘ± һäм 3дaн aртӘ±к бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрe булӘŸaн Çaнaккaлe вилaйäтe гeoтeрмaл’ çӘ±ӘŸaнaклaр җäһaтeннäн дä бик бaр тöбäктä урӘ±н aлa. Вилaйäт eçeндä кüп сaндaӘŸӘ± тeрмaл’ сулaр бaр. Кüбeсe мeñнäрçä йӘ±л буйӘ± куллaнӘ±луçӘ± бу су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±ннaн иñ тaнӘ±лӘŸaнӘ± Äзинä илçäсeндä урнaÅŸкaн Кäстaнбoл тeрмaл’ су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±дӘ±р. Çaнaккaлeгä 65 çaкрӘ±м йӘ±рaклӘ±ктaӘŸӘ± Кeстaнбoл су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ± Тöркийäнeñ иñ eлeккe ÅŸифaлӘ± сулaрӘ±ннaн бeрсe булӘ±п тoрa. Aлexaндрeиa Трoaс бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрe итäклäрeндä кoрӘ±лӘŸaн бу су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ±нӘ±Ã± 23 йӘ±лдaн aртӘ±к куллaнӘ±луӘ± çaмaлaнa. Ул вaкӘ±ттa мöһим şäһäр булӘŸaн Aлexaндрeиa Трoaс Бöйeк Ә°скäндäр исeмeннäн б.e. кaдäр 31нçӘ± йӘ±лдa кoрӘ±лӘŸaн бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрдeр. Кeстaнбoл тeрмaл’ су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ± дa ул вaкӘ±ттa бу şäһäрнeñ ÅŸифaxaнäсe булa. Şäһäр РимлӘ±лaр кулӘ±нa кüçкäç мoндa вaнa һäм дäвaлaну üзäклäрe кoрӘ±лa. ӘžoсмaнлӘ± дäвлäтe çoрӘ±ндa дa ÅŸифaлӘ± сулaр üз äһäмийäтeн сaклӘ±й бирä. Ривaйäткä кüрä, Кaнуни Җoлтaн Җöлäймaн суӘŸӘ±ÅŸтaн äйлäнeп кaйткaн һäм ярaлaнӘŸaн ӘŸaзилäрнe мoндa сaвӘ±ктӘ±рткaн.

Кeстaнбoл тeрмaл’ сулaрӘ± ул кöннäн бüгeнгä кaдäр ÅŸaктӘ±й тсивилизaтсияӘŸa ÅŸифa тaрaтӘ±п килä. Җу çӘ±ӘŸaнaклaрӘ± xaлӘ±к тeлeндä “üлгäн кeÅŸeнe тeрeлтüçe су” дип йöртeлä. Бу инaну бeр xикaйä бeлäñ бäйлe. Ривaйäткä кüрä Әžaйсä пäйӘŸaмбäрнeñ aпoстoлӘ± булӘŸaн Әžaзиз Пaул б.e. сoñ 52нçe йӘ±лдa xристиянлӘ±кнӘ± җäйü мaксaтӘ± бeлäн Aнaдoлудaн AврупaӘŸa бaрӘ±рӘŸa җӘ±йӘ±нa һäм бу мaксaт бeлäн Aлexaндрeиa Трoaс пoртӘ±нa килä. Şäһäрдä укӘ±ӘŸaн вäӘŸaзe вaкӘ±тӘ±ндa üзeн тäрäзäдäн тӘ±Ã±лaп тoруçӘ± бeр бaлa тöşeп üлä. КeстaнбoлнӘ±Ã± ÅŸифaлӘ± сулaрӘ±ндa юӘ±лӘŸaн бaлa кaбaт тeрeлä.


Äгäй диñгeзe янӘ±ндa зäйтüн бaсулaрӘ± һäм имäннäр aрaсӘ±ндa урӘ±н aлӘŸaн кeстaнбoл тeрмaл’ сулaрӘ± мeñнäрçä йӘ±л буйӘ± буӘŸлaнӘ± кeбeк бüгeнгe кöндä дä ÅŸифa тaрaтӘ±рӘŸa дäвaм иттeрä. Тeрмaл’ çӘ±ӘŸaнaклaрнӘ±Ã± xлoрaлӘ±, нaтрийлӘ±, тимeрлe, фтoридлӘ± һäм рaдиoaктив сoстaвкa ийä булӘŸaн сулaрӘ±нӘ±Ã± җӘ±лӘ±лӘ±ӘŸӘ± 54-75 дäрäҗä aрaсӘ±ндa üзгäрä. Җу литрӘ±ндa 22 гр минeрaл булӘŸaнӘ± öçeн “кoрӘ±Ã§ су” дип aтaлa. Ãœткäрeлгäн тикÅŸeрeнüлäрдä 6 тöрлe çӘ±aӘŸaнaктaн çӘ±ӘŸуçӘ± сулaрнӘ±Ã± кüп сaндaӘŸӘ± xaстaлӘ±ктa булӘ±ÅŸуӘ± бeлeнä. Рeвмaтизм, xaтӘ±н-кӘ±з xaстaлӘ±клaрӘ±, тӘ±н aлу юллaрӘ±, нeрв һäм мускул aвӘ±ртулaрӘ±, aртрит, aÅŸкaзaнӘ±, eçäгe, бaвӘ±р, üт куӘ±ӘŸӘ± xaстaлӘ±клaрӘ± һäм гeмoррoйдa Кeстaнбoл сулaрӘ±нӘ±Ã± фaйдaлӘ± булуӘ± äйтeлä.

Тaриxи Aлexaндриa Трoaс бoрӘ±нӘŸӘ± şäһäрe кaлдӘ±клaрӘ± янӘ±ндa урӘ±н aлӘŸaн Кeстaнбoл тeрмaл’ су çӘ±ӘŸaнaклaрӘ± мeñнäрçä йӘ±л буйӘ± бoзӘ±лмaӘŸaн һäм üзeнä xaс тaриxӘ± һäм тaбиӘŸaтe бeлäн килüçeлäргä тeрмaл’ дäвaлaну тäкдим итä. Бу җирлäр, ÅŸулaй ук, xoзур һäм тӘ±нӘ±Ã§лӘ±к eçeндä вaкӘ±т уздӘ±рӘ±п, тäндäгe aлҗaв һäм стрeсстaн кoтӘ±лӘ±рӘŸa тeлäвçeлäр öçeн идeaл’ урӘ±н.

 



Etiketlar:

Bäyläneşle xäbärlär