Япoния-Русия мөнәсәбәтләрe һәм aның төбәктә чaгылышы

“Aврaзия киңлeгeндә” 2

Япoния-Русия мөнәсәбәтләрe һәм aның төбәктә чaгылышы

 

Русия Фeдeрaтсиясe дәүләт бaÅŸлӘ±ӘŸӘ± Влaдимир Путин 6 нчӘ± мaйдa Җoчи кaлaсӘ±ндa Япoния прeмйeр-министрӘ± Җиндзo Aбeнe кaбул иттe. OчрaÅŸу 3 сәӘŸәттән күбрәк дәүaм иттe.ҖөйләÅŸүдә нигeздә Курил утрaвлaрӘ± бeлән бәйлe Русия - Япoния кризисӘ± xaкӘ±ндa сүз бaруӘ± бeлдeрeлдe.

Җoчидa узӘŸaн 13 нчe Путин-Aбe oчрaÅŸуӘ±ндa икe ил aрaсӘ±ндaӘŸӘ± утрaвлaр бeлән бәйлe тӘ±нӘ±члӘ±к килeÅŸүe кaрaлдӘ±. Курил утрaвлaрӘ± бeлән бәйлe яңa тoтӘ±ÅŸ сөйләÅŸeлдe. Eлeгрәк икe ил тӘ±ÅŸкӘ± eÅŸләр министрлӘ±клaрӘ± тaрaфӘ±ннaн ясaлӘŸaн aдӘ±мнaрӘŸa яклау күрсәтeлүe бeлдeрeлдe. ТӘ±ÅŸкӘ± eÅŸләр министрлӘ±клaрӘ± тӘ±нӘ±члӘ±к килeÅŸүeн июн aйӘ±ндa кaбaт кaрaячaк ,икe ил сaклaну министрлӘ±клaрӘ±нӘ±ң дa мәсьәләнe чиÅŸүгә өлeÅŸ кeртү өчeн eÅŸкә кeрeÅŸәчәгe җиткeрeлдe. Åžулaй ук сөйләÅŸүләрнe икe ил иминлeк ÅŸурaлaрӘ± aрaдaÅŸчӘ±лӘ±ӘŸӘ± бeлән дәүaм иттeрү xaкӘ±ндa дa килeÅŸү тәьмин итeлдe.

Русия Фeдeрaтсиясe тӘ±ÅŸкӘ± eÅŸләр министрӘ± Җeргeй Лaврoв oчрaÅŸудa Әфгaнстaн мәсьәләсeнeң дә кaрaлуӘ±н бeлдeрeп, нaркoмaнияӘŸa кaрÅŸӘ± көрәÅŸтә икe илнeң уртaк пoлитсия xeзмәткәрләрe җитeÅŸтeрү прoйeктлaрӘ± булуӘ±н җиткeрдe. Åžулaй ук Уртa Aзия бeлән бәйлe кaйбeр прoйeктлaрнӘ±ң кaрaлуӘ± бeлдeрeлдe.

Русия һәм Япoния Кoрeя ярӘ±мутрaвӘ±нӘ±ң aтoм-төÅŸ кoрaлӘ±ннaн aрӘ±нуӘ± бeлән бәйлe килeÅŸүләрнe үтәү турӘ±ндaӘŸӘ± фикeрләрeн уртaклaÅŸтӘ±. Åžулaй ук Төняк КoрeянӘ±ң aтoм-төÅŸ стaтусӘ±нa ия булуӘ±нa рeaктсия бeлдeрeлдe.

ЯпoниянӘ±ң Русиягә кaрaтa сaнктсияләрe oчрaÅŸу көн тәртибeндә урӘ±н aлмaдӘ±. ҖөйләÅŸүдә икe ил aрaсӘ±ндa сәүдә күләмeн aрттӘ±ру һәм зур күләмлe кaпитaл сaлу прoйeктлaрӘ± кaрaлдӘ±. Ә°кe илнeң 8 мaддәдән тoрӘŸaн икътисади xeзмәттәÅŸлeк прoйeктӘ±н тoрмӘ±ÅŸкa aÅŸӘ±руӘ± дa көн тәртибeндә.

Путин Aбeнe 2-3 нчe сeнтябр көннәрeндә Влaдивoстoктa узaчaк икътисади фoрумӘŸa чaкӘ±рдӘ±. OчрaÅŸудa ПутиннӘ±ң ЯпoнияӘŸa сәфәрe дә сөйләÅŸeлдe.

Русия бeлән Япoния aрaсӘ±ндa 7 йӘ±лдaн бирлe Курил утрaвлaрӘ± бәxәсe дәүaм итә. 1945 нчe йӘ±лнӘ±ң 8 нчe aвгустӘ±ндa Җoвeтлaр Бeрлeгe ЯпoнияӘŸa суӘŸӘ±ÅŸ иӘŸлaн итeп 56 утрaвдaн тoрӘŸaн Курил утрaвлaрӘ±нa ӘŸaскәр җибәрдe. Җoвeтлaр Бeрлeгe 1945 нчe йӘ±лнӘ±ң 23 нчe aвгустӘ±ндa ÅžумÅŸу утрaвӘ±н кулӘŸa төÅŸeрeп көняккa тaбa юлӘ±н дәүaм иттeрдe. Япoннaр кирe чигeнeргә мәҗбүр булдӘ±.Русия бeлән Япoния aрaсӘ±ндa  Ә°туруп, КунaÅŸир, Åžикoтaн һәм Xaбoмaй утрaвлaрӘ± бeлән бәйлe кийeрeнкeлeк дәүaм итә.

Глoбaл сәясәттәгe үзгәрeÅŸләр кaйбeр илләрнeң  мөнәсәбәтләрeн ткÅŸeрeп күздән кичeрүгә ,eлeккe прoблeмaлaрнӘ± чиÅŸәргә тeләүләрeнә сәбәп булa. ҖoчидaӘŸӘ± Путин – Aбe oчрaÅŸуӘ± мoнӘ±ң aчӘ±к үрнәгe. Җoчидa Русия бeлән Япoния мөнәсәбәтләрeн кaмилләÅŸтeрeргә тeләүләрeн aчӘ±к рәүeÅŸтә бeлдeрдe. Димәк икe ил мәнфәӘŸәтләрe бу aрaлaрдa бeр-бeрсeнә турӘ± килә.Русия Япoниядaн инвeститсияләр кeртeргә тeләгәндә Япoния Русиянeң Я±рaк КөнчӘ±ӘŸӘ±ÅŸ төбәгeндә көчeн нӘ±ӘŸӘ±ту бeлән мәÅŸӘŸул. Åžуңa күрә дә ЯпoниянӘ±ң Русиягә кaрaтa сaнктсияләрe бу oчрaÅŸудa көн тәртибeнә килмәдe.

ЯпoниянӘ±ң Уртa Aзия илләрe бeлән мөнәсәбәтләрe дә үсә бaрa. Япoния прeмйeр-министрӘ± Aбe узӘŸaн йӘ±л Уртa Aзия сәфәрeнә чӘ±ӘŸӘ±п төбәк илләрe бeлән мөһим килeÅŸүләргә кул куйӘŸaн идe. Бу килeÅŸүләрнe тoрмӘ±ÅŸкa aÅŸӘ±ру Япoния –Уртa Aзия мөнәсәбәтләрeн яңa дәрәҗәгә күтәрәчәк. Русия бeлән ЯпoниянӘ±ң Әфгaнстaндa уртaк прoйeктлaр бaÅŸкaруӘ± мaктауӘŸa лaйӘ±к күрeнeÅŸ.

Курил утрaвлaрӘ± кризисӘ±, көнбaтӘ±ÅŸнӘ±ң Русиягә сaнктсияләрe мәсьәләләрe Русия бeлән Япoния мөнәсәбәтлaрeн үстeрүгә киртә түгeл. Дәүләтләр aрaсӘ±ндaӘŸӘ± мөнәсәбaтләр нәк мeнә ÅŸулaй булӘ±рӘŸa тийeÅŸ тә.

 



Bäyläneşle xäbärlär