Balkanske Aktuelnosti 7/2018

Bruto nacionalni dohodak 10 balkanskih zemalja izračunat na osnovu kupovne moći iznosi je 1207,9 milijardi dolara, od čega je na Rumuniju otpadalo 37%, na Grčku 24%, na Bugarsku 12%, na Srbiju i Hrvatsku po 8%.

Balkanske Aktuelnosti 7/2018

Balkanske Aktuelnosti 7/2018

 

Ekonomija je tema kojom se posjednjih godina najviše zanimaju lideri balkanskih zemalja. Skoro sve balkanske zemlje traže alternativne puteve za izlazak iz ekonomske recesije. Poboljšanje kapaciteta proizvodnje i skladno tome povećanje upošljavanja je jedan od temeljnih ciljeva balkanskih zemalja. No, postojeća saobraćajna infrastruktura predstavlja veliku prepreku na putu razvoja balkanskih zemalja.

Studije objavljene u vezi saobraćajne infrastrukture balkanskih zemalja pokazuju da ista nije dovoljno razvijena. I ne samo fizička infrastruktura, već se i institucije i politika koji se vode u vezi saobraćajnog sektora definišu slabim. Zbog svega toga se javila potreba za povećanjem investicija, popravkom i remontom svih saobraćajnih vrsta u regiji, a posebno železnica koje nisu održavane godinama. Od 1990. do danas samo su Grčka i Hrvatska investirale u saobraćajnu infrastrukturu.

Kada se analizira situacija energenata na Balkanu, može se zaključiti da ova regija poseduje veoma male rezerve nafte i prirodnog plina te da se potrebe za istim uglavnom podmiruju uvozom. Prirodni plin se skoro u potpunosti uvozi iz Rusije. Balkan, kao regija, bez uvoza, samo može podmiriti potrebe za ugljem. U regionu je samo Rumunija bogata rezervama nafte i prirodnog plina. U ovoj zemlji se nalazi 600 miliona barela naftnih rezervi, dok se rezerve prirodnog plina procjenjuju na 105,5 milijardi m³.

Balkanske zemlje poseduju mnogo manji nacionalni dohodak po glavi stanovnika u odnosu na središnju vrednost istog u zemljama EU. Prosečan bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika balkanskih zeamlja, isključivši Grčku, 2016. godine je iznosio 43% središnjeg nacionalnog dohotka 28 evropskih zemalja. Ako se uporede pokazatelji prihoda balkanskih zemalja sa središnjim primanjem prvih 15 zemalja EU, onda se može zaključiti da je prosperitet na Balkanu na jako niskom nivou.

Bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika izračunat na osnovu kupovne moći Grčke, zemlje koja je uvučena u ozbiljnu ekonomsku krizu koja je počela 2009. godine i koja se, i pored mnogobrojnih intervencija još uvek bori protiv ekonomske recesije, iznosi 67% središnje vrednosti 28 zemalja EU. Nakon Grčke, Rumunija i Hrvatska su zemlje na Balkanu sa najvećim stepenom bruto nacionalnog dohotka. Ove zemlje slede redom Bugarska, Crna Gora, Makedonija i Srbija. BiH poseduje 31% središnje vrednosti bruto nacionalnog dohotka po glavi stanovnika 28 zemalja EU, a Albanija 30%.

Pored jako niskog prosperiteta, i nezaposlenost predstavlja veliki problem u svim balkanskim zemljama. Na primer, registrovana nezaposlenost na Kosovu je 2016. godine iznosila 27,5%, u Makedoniji 26,7%, u BiH 25,8%, u Grčkoj 23,9%, u Crnoj gori 17,5%, u Srbiji 16,5%, u Albaniji 16,3% i u Hrvatskoj 13,5%. Samo su Bugarska (8%) i Rumunija (6,4%) u 2016. godini imali jednocifrenu stopu nezaposlenosti.

Bruto nacionalni dohodak 10 balkanskih zemalja izračunat na osnovu kupovne moći iznosi je 1207,9 milijardi dolara, od čega je na Rumuniju otpadalo 37%, na Grčku 24%, na Bugarsku 12%, na Srbiju i Hrvatsku po 8%. BiH, Albanija, Makedonija. Kosovo i Crna Gora dele preostalih 11%.

Kada se analizira raspored bruto nacionalnog dohotka po sektorima, zaključuje se da udeo sektora usluga u bruto nacionalnom dohotku znatno zaostaje za središnjom vrednošću 28 zemalja EU. Uslužni sektor je 2016. godine predstavljao 80% ukupnog bruto nacionalnog dohotka Grčke, dok je u drugim balkanskim zemljama iznosio od 53-69%. Kada se uporedi sa središnjom vrednošću evropskih zemalja, može se zaključiti da je poljoprivredni sektor u balkanskim zemljama, naročito u Albaniji, na Kosovu, u Crnoj Gori, Makedoniji i Srbiji relativno razvijeniji.

Udeo industrijskog sektora balkanskih zemalja u ukupnom bruto nacionalnom dohotku 2016. godine bio je približno jednak udelu istog sektora kod 28 evropskih zemalja. Ako se za osnovu uzme 2010. godina, može se zaključiti da se do 2016. godine u mnogim zemljama regije razvila industrijska proizvodnja. U pomenutom periodu industrijski razvoj nije zabeležen jedino u Crnoj Gori, Grčkoj i Hrvatskoj.

 

 



Povezane vesti