تبصره یی بر آجندای تورکیه و جهان، انتخابات محلی و شهرداریها در تورکیه

انتخابات محلی و شهرداریها در تورکیه، اولین انتخابات محلی و اولین انتخابات اتحاد محلی پس از آغاز سیستم ریاستی در تورکیه

تبصره یی بر آجندای تورکیه و جهان، انتخابات محلی و شهرداریها در تورکیه

نظری به آجندای تورکیه و جهان(برنامه 13)

ارزیابی های پروفیسور دکتورقدرت بلبل رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بایزید انقره:

تورکیه روز 31 مارچ 2019، یک انتخابات محلی جدید ترتیب خواهد داد. احزاب سیاسی و نامزدهای مستقل به فعالیتهایشان جهت پیروزی در انتخابات، ادامه میدهند. من نیز در مقاله این هفته مشاهدات خود در رابطه با انتخابات و مفهوم انتخابات محلی و شهرداریها را با شما در میان خواهم گذاشت. اولین انتخابات محلی و شهرداریها در تورکیه، یک سال پس از فرمان تنظیمات یعنی در سال 1840 انجام گردید. از نظر پرفیسور محمد آلکان، این انتخابات که جهت مشخص نمودن اعضای شورای محلی، انجام میگردد، اولین انتخابات محلی وشهرداریها درتاریخ کشورمان میباشد. یکی دیگر از ویژگیهای این انتخابات این است که نمونه ای ازدموکراسی محسوب میشود. بدین ترتیب مردم مسلمان وغیرمسلمان سرزمین عثمانی، با انتخابات آشنا شده اند. شهر امانت(Şehremanet)، یعنی شهرداری استانبول یکجا با (Beyoğlu 6. Daire-i Belediye)یعنی ششمین دفتر شهرداری بیگ اوغلودر سال 1855 تاسیس شدند. پس ازسالهای 1860، دردوره عثمانی، مجالس شهرداری در شهرها، گسترش یافت. اولین تغییرات در رابطه با انتخابات محلی، "نظام نامه اداره شهرداری دارالسعادت"(Dersaadet) که نام قبلی استانبول میباشد، بوده است. در دوره جمهوریت نیز اولین انتخابات محلی و شهرداریها، در سال 1930 انجام شده است. ازسال 1930 تاکنون انتخاباتی که امسال انجام میشود، نوزدهمین انتخابات محلی و شهرداریها در دوره جمهوریت محسوب میشود. وازسال 1950 که انتخابات دموکراتیک چند حزبی آغاز شد، چهاردهمین انتخابات میباشد.

اولین انتخابات محلی و اولین انتخابات اتحاد محلی پس از آغاز سیستم ریاستی در تورکیه: همانگونه که مشاهده میکنید، تاریخ 180 ساله انتخابات محلی در تورکیه، حتی از تاریخ بسیاری از کشورها نیز قدیمی تر میباشد. هرانتخابات شرایط خاص، تفاوتهای خاص و نو آوریهایی را به همراه می اورد. انتخابات محلی و شهرداریهای سال 2017، پس از سیستم ریاستی که با همه پرسی مورد قبول واقع گردید، اولین انتخابات محلی بود. انتخابات از این نظر دارای مفهوم ویژه ای میباشند. یکی دیگر از خصوصیات انتخابات محلی، امکان به میان آمدن اتحادهای انتخاباتی که قبلا ممنوع بود، میباشد. در این چهارچوب، داخل اتحاد جمهور و اتحاد ملت، احزاب با یکدیگر متحد شده و در انتخابات شرکت میکنند. احزابی که با یکدیگر متحد شده اند، در مراکزی که به تفاهم رسیده اند، به حمایت از یکدیگر میپردازند و در آن مراکز، نامزدی از خود معرفی نمیکنند. امکان برقراری اتحاد میان احزاب، تحولی مثبت از نظر آزاد نمودن یک انتخاب دموکراتیک از حالت ممنوعیت میباشد. قبلا احزاب با هویت و آرم خود حق برقراری اتحاد را نداشته و دربین اسناد انتخابات جای نمیگرفتند و این نیز یک نقطه منفی محسوب میشد. این وضعیت تلاشهای فعال احزاب و مشارکت سیاسی رای دهندگان را کاهش میداد. در حالی که فعالیتها برای تنظیم قانون اجازه اتحاد در انتخابات عمومی انجام میگردید، این نظرم را در میان گذاشتم که: قانون به شکلی که در انتخابات محلی نیز استفاده گردد، حاضر شود.  احزاب تحت سقف اتحاد، با آرم خود و با نامزدهای خود در انتخابات شرکت کنند. آرای احزابی که داخل اتحاد میباشند، به شکلی که گویی یک حزب میباشند، باهم شمرده شود. اگر یک  اتحاد در منطقه ای بیشترین رای را گرفته باشد، نامزدی که در آن اتحاد دارای بیشترین آرا میباشد، برنده انتخاباتی شود. روشهایی به این شکل و یا به شکلی مشابه، که به احزاب فرصت شرکت در اتحادها با آرم و نامزدهای خودشان را میدهد، موجب میگردد تا احزاب و رای دهندگان به شکلی فعالتر و با حس مالکیت در انتخابات شرکت نمایند. 

مفهوم انتخابات محلی:آغاز انتخابات در محیطی معتدل تر، ادامه عادی سازی: علی رغم اینکه مدت زمان کمی تا آغاز انتخابات باقی مانده بود، در مقایسه این دوره با دوره های قبلی، حال و هوای انتخابات را کمتر حس میکردیم. می توان گفت  تاثیرات میانجیگرانه سیستم ریاستی به میزان مشخصی در این نتیجه نیز تاثیر گذار بوده است. از سوی دیگر کمپاین انتخابات دیجیتالی که از سوی حزب عدالت و توسعه راه اندازی شده بود، یکی دیگر از دلایلی است که انتخابات کمتر در جلوی دید همگان قرار دارد. قبلها، افرادی که حتی علاقه ای به انتخابات نداشتند، با دیدن کاروان موترها، صدای آرنها، آفیشهای تبلیغاتی که همه کوچه و خیابانها را پرمینمود، از آغاز انتخابات باخبر میشدند. هم اکنون در طول زندگی روزمره، تاثیرات انتخابات به اندازه گذشته به چشم نمیخورد. انجام انتخابات در محیطی معتدلتر  از گذشته، انجام کمپاینها به شکلی حساستر در رابطه با محیط اطراف، انتقال فعالیتهای انتخاباتی ازخیابانها به اماکن دیجیتالی، نشان میدهد که عادی سازی درتورکیه ادامه دارد.

تداوم ثبات در سیستم ریاستی: تورکیه کشوری است که  به تازگی وارد سیستم ریاستی شده است. هر تغییر بزرگ، تاحد معینی باعث عدم اطمینان و نارضایتی میشود. تغییرات اساسی و تحولات با برطرف نمودن این عدم اطمینان و نارضایتیها امکان پذیر است نه با بازگشت به وضعیت قبلی. اگر انتخابات 2019، اولین انتخابات پس از سیستم ریاستی نبود، بلکه انتخاباتی که پس از جا افتادن سیستم انجام میگردید، نتایج انتخابات چندان به سیستم ریاستی ارتباط داده نمیشد. ولی در وضعیت فعلی، افزایش آراء بلاک مخالف میتواند باعث به میان آمدن بحثهای دوباره درمورد سیستم ریاستی از سوی أحزاب مخالف گردد. این انتخابات از نظر سیستم ریاستی و همچنین ثبات، بسیار مهم میباشد.

انتظارات عناصر نیابتی خارجی: 28 فبروری، 27 اپریل، اقدام به کودتای ایرگنه کُن، حوادث پارک گِیزیطی تاریخهای 17/25 دیسامبر، 15 جولای، به طور خلاصه سرفصلهای اقدام به کودتا طی 20 سال اخیردرتورکیه میباشد. میتوان گفت هیچ یک از این اقدامها را نمیتوان تنها با تحولات داخلی در تورکیه بیان کرد. مبارزات از میان برداشتن دموکراسی و جنگهای نیابتی در سالهای 2000، تا حد بالایی به هدفش رسید. مراکز نیابتی داخلی ازمیان برداشته شده، موانع موجود در مقابل أراده ملی در سطح بالایی از میان رفت. ولی علی رغم همه این تحولات داخلی، میتوان گفت عناصر نیابتی خارجی که بر روی تورکیه تلاشهایی انجام میدادند، از این تلاشهایشان دست برنداشته اند. برای عدم تلاش بازیگران نیابت خارجی در یافتن مرکز نیابت جدید در داخل در راستای منافع خود و تنها همکاری با نمایندگان أراده ملی، جای گرفتن سیستم ریاستی و ادامه ثبات از اهمیت به سزایی برخوردار است. محیط نا مشخص و بحرانی، مراکز نیابت داخلی و خارجی را یک بار دیگر امیدوار خواهد کرد. مفهوم انتخابات هر آنچه که باشد، هر انتخاب، انتخابی جدید است. أحزاب سیاسی نیزدرهمین راستا به فعالیتهایشان میپردازند. با مقایسه أحزاب مخالف وحزب حاکم، میتوان دید که حزب حاکم به شکلی فعالتربه تلاشهای انتخاباتی ادامه میدهد. پس ازسالیان سال حاکمیت درکشور با در نظر گرفتن میزان تخریبات برعلیه حزب حاکم باید در هر انتخابات سطح خود را بالاتر ببرد. رجب طیب اردوغان رئیس حزب عدالت و توسعه و رئیس جمهور تورکیه، همانند سایر انتخابات گذشته، در این انتخابات نیز خصوصیت رهبری که به بیشترین شهر رفته، بیشترین میتینگ را ترتیب داده و بیشترین پروژه را تولید کرده است را حفظ میکند. از زمان تاسیس حزبش تا کنون به صفت رهبری که همه انتخابات را با موفقیت به پایان رسانیده است، به خوبی میداند که هیچ انتخاباتی بدون تلاش موفقیت آمیز نخواهد بود، بدون نزدیک شدن به مردم و بدون جلب قلبهایشان، نمیتوان آرا را به راحتی به دست آورد.

نویسنده پروفسوردکتور قدرت بلبل رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه ییلدیریم بایزید انقره

 

 



اخبار مربوطه