Գլոբալ Դիտանկյուն - 04

Սիրիա՝ Մարդկության համար լակմուսի թուղթ

Գլոբալ Դիտանկյուն - 04

Գլոբալ Դիտանկյուն - 04

Պրոֆ․Դր․Քուդրետ Բյուլբյուլ*

 

Երբեմն ծանր տուգանքներ կվճառեք եւ կքաղեք դասեր։ Եռանի նման տուգանքներ եւ դասեր չլինեին կյանքում։ Դա կարող ենք ասել Սիրիայի ճգնաժամի համար։ Արաբական գարունը, արաբական փակ երկրների նման բացասական է ազդել նաեւ Սիրիայի վրա։ Սիրիայի ժողովուրդը իշխանական ճնշումների դեմ բարձրացրել էր իր գլուխը, իսկ կառավարական ուժերը բռնատիրական կերպով ճնշել էին նրանց։

 

ԵՄ արժեքները խփել է ծովեզերքին

 

Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմը խորացել էր, Իրանի զինյալ միավորումների պատերազմ մուտքով, Ռուսաստանի կառավարության Դամասկոսի իշխանության աջակցությամբ եւ արեւմտյան երկրների լուծումից հեռու քաղաքական հայացքի հետ։ Հայրուրհազարովոր մարդ մահանալուց, գաղթել է միլիոնավոր բնակչություն։ ԵՄ երկրները Սիրիայի հարցին չեն անդրադարձել, մինջեւ որ փախստականները հասան իրենց սահմանները։ Փախստականները միության սահմանը հասնելուց, մարկության տեսանկյունից ամոթալի էր արեւմուտքի հակազդեցությունը։ Անցյալում այլ երկրներին մարդու իրավունքների, հավասարության եւ մտքի ազատության մասին քննադատություններ կատարող արեւմուտքը, իր առաջին քննության ընթացքում ներկայացել էր անհաջող։ Նրանց անհանգստացնող միակ հարցն էր՝ փախստականները մուտք չկատարեն իրենց երկրներին։ Անչափահաս Այլանի ծովեզերքում գտնվող դիակը անճար երեխան չեր, այլ ԵՄ արժեքներն են։

 

Թուրքիա՝ ԵՄ ժողովրդավարության աջակցող երկիր

 

Գաղթականների հարցում Հորդանան, Լիբանան եւ Թուրքիան եթե ԵՄ պետությունների նման մտածեին, ապա միլիոնավոր փախստականներ հասնելու էին նշյալ երկրների դարպասները։ Քիչ թվով գաղթականներ ԵՄ-ում ծանր վիրավորանքներ ստնալուց մեզ ապացուցվել է բարձրացող ֆաշիզմ եւ ռասիզմը։ Եվրոպան ավելի էր հեռանալու իր արժեքներից։ Թուրքիայում գտնվում է մոտավորապես 3․5 միլիոն գաղթականներ եւ Անկարան, Սիրիայի հարցում հայտարարել էր բաց դռների քաղաքականությունը, ընդ որում դա բարձրացրեց իշխանությունում գտնվող կուսակցության ձայները։ Միայն Քիլիս քաղաքում գտնվող փախստականների թիվը ավելի շատ է մի քանի եվրոպական երկրի ընդունած գաղթականներից։ ԵՄ երկրների 130 փախստական ընդունելու որոշման դեմ Քիլիսի քաղաքապետը պատասխանել էր հետեւյալ կերպ․«Այդ երկիրը թող չանհանգստանա, այդքան փախստականին ես կարող եմ նայել»։

 

Իսկ Եվրոպայում կուսակցությունները փորձում են ձայներ հավաքել գաղթականների, օտարների եւ իսլամի դեմ քաղաքականությամբ։ Ավստրիայում գաղթական տեսնել չցանկացող կուսակցությունը ընտրություններում զբաղեցրել է առաջին տեղը։ Եվրոպական բազմաթիվ երկրներում բարձրանում է նացիզմը։ Մի շարք երկրներում կազմում են կոալիցիոն իշխանություններ։ Այսպիսով ծայրահեղ են դառնում աջակողմյա կամ ձախակողմյա կուսակցությունները։ Հակառակ դրան Թուրքիան մեծ ջանքեր է թափում փախստականների հարցում։

 

«Ձիթենու ճյուղ»-ի դեմ սեւ քարոզչություն

 

Այս պահում ինչքան էլ ԻԼԻՊ-ը պարտված լինի, ապա միջազգային ուժերը հակառակ դրան փորձում են խորացնել Սիրիայի հարցը։ Դա միայն Սիրիայում չի կատարվում, այլ նկատվում է «ազգային կոլաիցիաներ»-ի միջամտած Աֆղանստան, Իրաք եւ Լիբիայում։ Նշյալ երկրներում անհնար է դարձել ապրել եւ տուգանվում են տարածաշրջանային երկրները։  

 

ԻԼԻՊ-ը պարտություն կրելուց, քաղաքացիական պատերազմը կանգ էր առնում, բայց ԱՄՆ շարունակեց օգնություն կատարել ՊՅԴ-ՅՊԳ-ին եւ սահմանային բանակ ստեղծելու մտքով ներվայնացրեց Թուրքիա եւ տարածաշրանային երկրներին։ ՊԿԿ եւ ՊՅԴ-ն Թուրքիա ու տարածաշրջանում սպանել են տասհազարավոր մարդկանց։ Լադինի, Էլ Կաիդեյի համար նախատեսած եւ ամերիկյան սահմանում գտնվող սահմանային ուժը արդյոք ինչքան հանդուրժելի կլիներ Վաշինգտոնի համար։ Թուրքիան անընդունելի է համարել ՊՅԴ-ին հանձնվող զենքը եւ կազմկարպվող միավորումները։ Դա մեծ վտանգ է սպառնում տարածաշրջանային անվտանգության եւ խաղաղության համար։

 

Փաստօրեն Թուրքիան ստիպված է մնացել «Ձիթենու ճյուղ» ռազմական գործողությունը անցկացնել։  Թուրքիայի օրինական իրավունքը դիտմամբ բացատրվում է այլ կերպ։ Գործողության առաջին նպատակն է պահպանել Սիրիայի հողային ամբողջականությունը։ Քանի որ ՊՅԴ եւ ՊԿԿ-ն քայլ առ քայլ մասնատում են երկրի հողային տարածքը։

 

Թուրքիայի ահաբեկչության դեմ պայքարը փորձում են ցուցաբերել քրդերի դեմ հարձակում։ Բեն Լադինի դեմ գործողությունը արաբների չե, այլ Էլ Կաիդեյի դեմ էր։ Բացի այդ ՊԿԿ եւ ՊՅԴ-ն ամենածանր հարձակումները կատարել են Սիրիայի քրդերի դեմ։ Նշյալ ահաբեկիչները էթնիկական մաքրություն են կատարել քրդերի, արաբների, թուրքմենների եւ քրիստոնիաների դեմ։

 

* Պրոֆ․Դր․Քուդրետ Բյուլբյուլը դաս է ավանդում Անկարա Յըլդըրըմ Բեյազիդ Համալսարանի քաղաքագիտության բաժնում։

 



Այս թեմայով լուրեր