Օրակարգ

Այս հարցին ճիշտ պատասխան տալու համար նաեխ պետք է ճիշտ հասկանալ նախագահական համակարգը: Այս համակարգի ճիշտ հասկացման համար խոհրդարանական համակարգի հետ պետք է համաեմատել նրանց բացասական եւ դրական կողմերով: Այս ծրագրում փորձում ենք կատարել հենց դա: Նախագահա

Օրակարգ

Այս հարցին ճիշտ պատասխան տալու համար նաեխ պետք է ճիշտ հասկանալ նախագահական համակարգը:

Այս համակարգի ճիշտ հասկացման համար խոհրդարանական համակարգի հետ պետք է համաեմատել նրանց բացասական եւ դրական կողմերով:  Այս ծրագրում փորձում ենք կատարել հենց դա: Նախագահական համակարգը, խորհրդարանական համակարգի փոխարեն հզոր վարչական կարգիքից է բխում: Այս կառույցը, մարմինների խիստ առանձնացում է կատարում: Այսպես կոչելու համր կան որոշ պատճառներ: Դրանցից մեկն է նախագահի ոչ խորհուրդարանի կողմից նշանակումը, այլ անձամբ ժողովուրդի կողմից ընտրվելը: Երկրորդը, նախագահի եւ գործադիր մարմնի այլ անդամների խորհրդարանական աշխատանքնքերին ազդեցիկ կերպ մասնակցությունը: Երրորդը դա է օրենսդիր եւ գործադրի ուժերի աղբյուրներ եւ լինելությունների շարունակման առումով մեկը մյուսից անկախ լինելն է: Այսպիսով կարելի է ասել, որ նախագահական համակարգը դա հզոր կերպ ամրացնում է ուժերի առանձնությանբ տեորիան:

Այսպիսով, նախագահական համակարգում գործադրի ուժը, քանի, որ հիմվում է ժողովուրդին, կայունություն է բերում եւ ավելին ժողովրդավար համակարգ ստեծելու համար բարձր համակարգ է: Այս համակարգում գործադրի մեկ կենտրոնից ղեկավարվելու առթիվ, դանդաղ եւ հաստատուն պետական կառույց եւ դիմադրող բյուրոկրատական խորհրդարանական կառույցի դեմ, դինամիկ եւ հեշտ մեխանիզմ է բերում եւ լուծումների դեմը արագորեն բացում:

Պատմական առումով դիտարկելիս, վերջին 60 տարվա Հանրապետության պատմության մեջ խորհրդարանական համակարգից այս հանրությունը շատ է տուժել: Կոալիցիոն կառավարություններ եւ դրանց առաջացրած անկայունությունների արդյունքում առաջացած տնտեսական խնդիրներ եւ ռազմական հեղաշրջումները, այս հանրության խորին հիշողությունն են ջնջել: Այդ իսկ պատճառով էլ «քաղաքական կայունություն» արտահայտությունը քաղաքական պատմության մեջ մշտապես օրակարգ է գտել: Իրականում 2007 թվականին նախագահի ժողովուրդի կողմից ընտրվելու կարգը բերվելով, նոր կառավարման համակարգի կարեւորությունն էլ առաջ բերել, որն էլ եղել է հենց շրջադարձային կարեւորությամբլ

Իհարկե, նախագահական համակարգի Թուրքիայի համար բացասական կողմերն էլ կարող ենք քննարկել երկար երկար, անգամ այս օրերին ավելին շատ պետք է քննարկել: Հնարավոր առանց բացասական ու դրական կողմերը քննարկելու հստակ կերպ ասել, որ նախագահական համակարգը անհարմարություն չի բերի: Թուրքիան, այս համակարգին ավելին արագ կհարմավորվի, քան խորհուրդարանական:  

Թուրքիայի համար ամենահարմար կառավարական համակարգը թե որն է, դրա պատասխանը շահ եւ արժեքներով պետք է դիտարկել: Ամեն քաղաքական կարգի ընտրությունում պետք է հնարավորություններ եւ սպառնալիքները, ուժ եւ թույլություններն ուշադիր կերպ քննարկել:

Վերջ ի վերջո նախագահական համակարգը, Թուրքիայի 80-ամյա պատմության առջեւ եղած տնտեսական, հանրային եւ քաղաքական խնդիրների լուծման համար պոտենցիալ է կրում: Խորհրդարանական համակարգում ամրացած այս խնդիրների լուծումում նախագահական համակարգին հնարավորություն ճանաչել է պետ: Ամեն առումով երկրի առջեւ դռները բացելը դրան կից կգործի:



Այս թեմայով լուրեր