سوریه ده قنده ی بیر اساسی قانون نینگ قبول قیلینیشی ممکن؟

اوشبو مطلب پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ ترک تیلیده یازگن مقاله سی نینگ اوزبیک تیلیده گی ترجمه سیدن عبارت

سوریه ده قنده ی بیر اساسی قانون نینگ قبول قیلینیشی ممکن؟

اوروش لرنینگ توخته تیله آلمس لیگی نینگ سببلریدن بیری اوروش آرتیدن باشلیدیگن کیلیشمَوچیلیک لردن عبارت.  اوروش آرتیدن ینه ده کوپراق باش قاتیریش اوروش لرنینگ اداققه ییتیشتیریلیشی بوییچه مهم فکتور لردن بیری نی تشکیل ایتماقده.

سونگگی کونلرده میدیا آرقه لی روسیه نینگ سوریه اوچون بیر اساسی قانون لایحه سی تیارله گن لیگی و اوشبو خصوصده امریکالیک لر بیلن مذاکره قیلینگن لیگی بیلدیریلماقده.  سوریه نینگ کیله جگی نینگ, بیر بیر لری گه مخالف اوله راق کورینیاتگن ایککی کوچ نینگ قولیده قالگن لیگی منطقه اولکه لری نینگ منفعتی گه اویغون ایمس.  خلق ارا اکتور لر نینگ منفعتی گه اویغون بیر شکلده, اولر نینگ ینه ده کوپراق مداخله ایتیش لری اوچون زمینه یره ته دیگن بیر اساسی قانون نینگ منطقه ده برقرارلیککه سبب بولیشی ممکن می؟ شوباعث, منطقه اولکه لری و آیدینلر نینگ اوروش نینگ اوزی بیلن بیرگه اوروش آرتیدن بولگن پروسه توغریسیده هم باش قاتیریش لری کیره ک.   

جغرافیه نینگ تاریخی, فرهنگی, عقیده لری, ارزش لری و تجربه لری بیلن هیچ ارتباطی بولمه گن بیر شکلده تیارلنگن اساسی قانون نینگ خوددی منه شوو منطقه ده تینچ لیک نینگ اورنه تیلیشی گه سبب بوله دیگن لیگی نی قبول قیلیش ممکن ایمس. شونده ی قیلیب معما لر نی ییچیش ممکن ایمس البته که.  قوییده توصیه ایتیلگن اساسی قانون اساس لری, بونگه اوخشش جمعیت لر اوچون هم تطبیق ایتیلیشی ممکن بولگن اساسلردن عبارت. 

باشقریله آله دیگن بیر اولکه دیزاینی یاکه اکثریت نینگ اقتداری گه سبب بوله دیگن بیر اساسی قانون:

اورته شرقده گی رژیم لر گه قره گنده, اوشبو تیزیم لرنینگ اینگ کتته معما سی, کوپینچه ملتی گه اساسلنمه گن لیگی و اوز کوچی نی ملتی دن آلمه گن لیگی دن عبارت.  کوچی ملتی گه اساسلنمه گن رژیم لر اوز موجودیتی نی دوام ایتتیریش اوچون, خلقی گه قرشی, ایچکریده حربی کوچ, تشقریده ایسه خلق ارا کوچلر گه احتیاج حس ایته دی. شوباعث بیر اساسی قانون نینگ کوچی نینگ ملت دن عبارت بولیشی و اوشبو دایره ده اکثریت نینگ اقتداری نی تامین ایته دیگن بیر قانون دن عبارت بولیشی کیره ک.  بونده ی بیر اساسی قانون گه ایگه اولکه نینگ ایچکری و تشقریده کوچلی بولیشی ممکن. 

اقتدار لرنینگ اوزگریشی اوچون زمینه یره ته دیگن بیر اساسی قانون: اورته شرق رژیم لری و اولکه لری نی کوچسیز قیلیب قویگن عنصرلردن بیری اقتدار لرنینگ مشروع بیر شکلده اوزگرتیریله آلمس لیگی دن عبارت. باشقه چه قیلیب ایتگنده اقتدار گه کیلگن رهبر لر, پادشاه لر و امیر لرنینگ اوزلوکسیز روشده اقتدار لری نینگ دوام ایتیشی دن عبارت اساسی معما.  اوشبو وضعیت خوددی منه شوو اولکه لرده کوپلب معما لرنینگ اساسی منبعی نی تشکیل ایتماقده.  بیرینچی دن بونده ی بیر شرایطده اقتدار لر اجتماعی مشروعیت لری نی قولدن بیریب قویماقده.  اوز ملتی نینگ کوچی گه اساسلنمه گن اوشبو رژیم لر کوپینچه تشقی کوچ لر نینگ حمایه سی گه احتیاج حس ایتماقده.  اولکه ده گی مخالف لر هم اوشبو وضعیت نی مشروع اوله راق بهالنتیرمه گن لیگی اوچون تشقی کوچلر نینگ حمایه سی نی کسب ایتیش گه حرکت ایته دی.  بونده ی بیر وضعیت نینگ حاکم بولمس لیگی و اقتدار بیلن مخالف لر نینگ کوچی نینگ ملت دن عبارت بولیشی اوچون رهبر لرنینگ اقتدارده قالیش مدتی نینگ چیگره لنتیریلیشی کیره ک.  بیر رهبر نینگ اینگ کوپ اون ییل لیک بیر مدت بیلن اقتدارده قالیشی نینگ اورته شرقده مشروعیت, تینچ لیک نینگ اورنه تیلیشی, اقتدار نینگ اساسی کوچی نینگ ملت دن عبارت بولیشی و خوددی منه شوو قدرت کرسی سیده اوتیرگن رهبر لرنینگ تشقی کوچ لرنینگ حمایه سی گه ضرورت حس ایتمسلیک لری جهتی دن جوده فایده لی بوله دی. 

آزچیلیک حقلری نینگ پایمال ایتیلمه گن, اکثریتچی بیر اساسی قانون:  اساسی قانون بیر اولکه ده اکثریت نینگ اقتداری نی تامین ایترایکن, آزچیلیک بولگن مفکوره, عقیده و تفکر طرزی نی هم اسره ب قالگن بیر قانون دن عبارت بولیشی کیره ک.  اساسی حق و ایرکین لیک لرنینگ آزچیلیک – کوپچیلیک مسئله سیدن عبارت بولیشی ممکن ایمس.

مرکزی دولت گه اساسلنگن بیر اساسی قانون: سوریه ده خودمختارلیک برقرارلیککه سبب بولمیدی.  اوشبو موضوع بوییچه عراق و اسپانیا انیق مثال لر نی تشکیل ایتماقده.  خودمختار منطقه لر گه اجره لگن سوریه ده, بیر تاماندن اوشبو منطقه لرده ینه ده کوپراق ایرکین لیک طلب ایترایکن, باشقه بیر طرفدن ایسه خارجی کوچلر اوشبو منطقه لر نینگ ایچکی ایشلری گه اوزلوکسیز اره له شه دی.  خودمختارلیک نینگ, اولکه ایچیده گی فرقلی تامان لر اورته سیده گی ایشانچ سیزلیک نی هم دواملی روشده آرتیره دیگن لیگی اوچون منطقه ده تینچ لیک و برقرارلیک نینگ تامین ایتیلیشی بوییچه هیچ قنده ی بیر فایده سی بولمیدی.  بیراق, اوروش نینگ اداققه ییتیشیشی گه سبب بولیشی تقدیرده, خودمختارلیک هم یخشی بیر سیستم دن عبارت.  لیکن, فرقلی لیک لرنینگ اسره لیب قالینیشی, اساسی حق و ایرکین لیک لر نینگ گرنتی ایتیلیشی و محللی رهبریت نینگ کوچی نینگ آرتیریلیشی اینگ کوپ مرکزی بیر ساختار بیلن ممکن بوله دی. 

بیر کیشی تامانیدن باشقریله دیگن و همه نینگ اوز حقی نی آلگن لیگی نی حس ایتیاتگن برقرار بیر رهبریت نینگ موجودیتی گه سبب بوله دیگن اساسی قانون: اساسی قانون نینگ بیر تاماندن جمعیت نینگ فرقلی فکر لری نی پارلمانده انعکاس ایتتیررایکن, باشقه بیر تاماندن ایسه اولکه نینگ باشقریله آلیشی اوچون, ییترلی کوچ گه ایگه بیر اقتدار نینگ پیدا بولیشی گه سبب بولیشی کیره ک. سوریه ده ریاستی یاکه پارلمانی بیر سیستم نینگ موجود بولیشی ممکن.  پارلمانی بیر سیستم نینگ قبول قیلینیشی تقدیرده, جمهوررئیسی صلاحیت لری نینگ سمبولیک بولیشی کیره ک.  باش وزیر و جمهوررئیسی نینگ ایکله سی نینگ هم کوچلی بولگن بیر سیستمده, اولکه نینگ باشقریله آلیشی ممکن بولمه گن بیر وضعیت گه کیلیب قالیشی ممکن. بونده ی بیر وضعیتده تشقی کوچ لرنینگ ایککی تامان نی بیر بیر لری گه قرشی تحریک قیلیب اولکه نینگ ایچکی ایشلری گه اره له شیشی احتمالی موجود. 

اجتماعی ارزش لر گه اساسلنگن بیر اساسی قانون: اورته شرقده گی اینگ مهم اجتماعی ارزش دین دن عبارت.  اجتماعی ساختار گه اهمیت بیرمسدن دین بیلن دولت اورته سیده گی مناسبت شکلی نی انیقلش نینگ اوزی نینگ موجود معما لرنینگ ییچیمی گه سبب بولمسلیگی ممکن. سیکیولار غربی اولکه لرنینگ 1 نچی و 2 نچی دنیا اوروشیده گی قیین لیک لری, سیکیولار بیر ساختار گه ایگه ایکن لیگی اویلنگن صدام و قذافی رهبریت لری و شریعت بیلن باشقریلیاتگن لیگی ادعا ایتیلیاتگن ایریم عرب اولکه  لری نینگ دیکتاتورلری انیق مثال لر نی تشکیل ایتماقده.  هر اولکه نینگ اوز تجربه سی گه بناً دین بیلن دولت اورته سیده گی مناسبت لر نی تنظیم ایتیشی کیره ک.  اورته شرق اولکه لری جهتی دن اسلام تاریخی و عثمانلی دولتی تجربه سی ایرکین لیک و اکثریتچی بیر دین دولت مناسبتلری اوچون جوده هم یخشی بیر تجربه دن عبارت.  سوریه ده دینی ارزش لر گه اهمیت بیرمه گن و حتی دین گه مخالف بولگن بیر اساسی قانون نینگ قبول قیلینیشی توغری بیر حرکت دن عبارت بولمیدی البته که.  بونده ی بیر اساسی قانون نینگ قبول قیلینیشی تقدیرده, دولت اجتماعی مشروعیتی و حرمتی نی قولدن بیریب قویه دی. شونده ی قیلیب ملت نینگ کوچی گه اساسلنمه گن بیر دولت نینگ قوریلیشی گه سبب بوله دی اوشبو وضعیت.  اساسی قانون نینگ دین خصوصیده هم اکثریتچی لیککه اهمیت بیریشی کیره ک.  ایران بیلن سعودی عربستانده بولگن لیگی دیک بیرته گینه دینی آقیم گه اهمیت بیریلمس لیگی شرط. 

همه گه اهمیت بیریلگن بیر اساسی قانون: اورته شرق, فرقلی دین لر, ایرق لر, مذهب لر, آیدیولوژی لر و قبیله لرنینگ موجود بولگن بیر جغرافیه دن عبارت. بونده ی بیر جغرافیه ده اساسی قانون نینگ همه نی اوز بغری گه باسه آلمس لیگی تقدیرده, بوزنیا هرزگوینا ده بولگن لیگی دیک, سیاسی نظام نینگ یوق بولیب کیتیشی گه سبب بوله دی.  شوباعث, اساسی قانون نینگ همه نی اوز بغری گه باسیشی ضروری بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده. 

هیچ بیر اوروش نینگ ابدی قالیشی ممکن ایمس.  اوروش جریانیده قنچه لیک کوچلی بولیشی گه قره مسدن, اوروش نینگ اداققه ییتیشیشی آرتیدن باشلیدیگن پروسه توغری سیده تیارگرلیگی بولمه گن اکتور لر مغلوب بوله دی. اوروش نینگ اداققه ییتیشیشی آرتیدن, سوریه ده ناتوغری بیر سیاست آلیب باریلیشی نینگ, منطقه میزده اوزلوکسیز بیر برقرارسیزلیککه سبب بولیشی ممکن.  شوباعث, اساسی قانون نینگ اوزی داخل, اوروش نینگ اداققه ییتیشیشی آرتیدن تینچ و برقرار بیر سوریه نینگ موجودیتی اوچون کینگ کولملی باش قاتیریش کیره ک.  بونده ی بولمس لیگی تقدیرده, اوروش آرتیدن غلبه قازانگن تامان لر ینه خلق ارا مقیاسده گی اکتور لر دن عبارت بوله دی!           



علاقه لی ینگی لیکلر